De nieuwste hersentraining: stoppen met Facebook

Wil je je hersenen meer uitdagen? Vergeet hersengymnastiek en braintraining. Stop met Facebook en kijk eens verder dan je eigen bubbel. Ik heb mijn Facebookaccount verwijderd en ik roep jullie op hetzelfde te doen. Ik zal jullie uitleggen waarom.

Wat Facebook je laat zien is niet zomaar wat je “vrienden” zo graag met je willen delen. Het is een nauwkeurig berekende selectie, uitgevoerd door vernuftige algoritmes. Hiermee probeert Facebook je te laten zien wat je het liefste ziet. Dit zit mij dwars omdat het op deze manier perfect inspeelt op waar ons brein zo van houdt, namelijk alles wat aansluit op wat we al weten of denken te weten. Hierdoor wordt het steeds moeilijker om andere perspectieven tot ons te nemen.

Onze hersenen zijn niet neutraal en objectief, ook al denk of hoop je misschien van wel. Ze zijn niet geëvolueerd om de buitenwereld natuurgetrouw waar te nemen, maar om er datgene van te reconstrueren wat het meeste helpt bij overleven. Eén van de trucs die het brein hierbij gebruikt is om in plaats van te wachten tot alle informatie binnen is om iets helemaal zeker te weten, het zo snel mogelijk de ontbrekende puzzelstukjes invult. Als je een drukke straat over wilt steken bijvoorbeeld, heb je helemaal geen tijd om auto’s te herkennen, maar moet je zo snel mogelijk inschatten of je kan gaan of niet.

Hoe ons brein ontbrekende informatie invult, hangt af van onze  ervaring, voorkennis en overtuigingen. Ook onthouden we het beste dat wat inhaakt op wat we al weten, of denken te weten. Deze hersenverbindingen liggen als het ware al klaar; informatie die hierbij past kan over al bestaande wegen naar binnen.

Deze trucs zorgen ervoor dat de hersenen razendsnel en efficiënt kunnen werken. Maar ze maken ons ook vatbaar voor bubbels: wat we al weten en geloven wordt steeds versterkt. In deze tijden van polarisatie en sociale media kan dit een valkuil zijn. Zeker als we genoegen nemen met de informatie die lekker ons brein binnenglijdt omdat ze aansluit bij ons wereldbeeld. Dit is precies waar Facebook zo goed in is: bijna alles wat we te zien en te lezen krijgen bevestigt fijn wat we al denken. Het activeert de hersenverbindingen die al sterk en snel zijn door vele eerdere ervaringen.

Dit kan ook anders. We kunnen ook een nieuwe taal leren. Of een nieuwe route naar werk als we verhuisd zijn. We kunnen dus, als we maar wat moeite doen, ook hersenverbindingen gebruiken en versterken die nog minder ingesleten zijn.

Ik denk dat we ook meer moeite moeten doen om informatie tot ons te nemen buiten onze bubbel, buiten onze ingesleten hersennetwerken. Anders worden verschillen in perspectief, in hoe we hedendaagse problemen denken te moeten oplossen, alleen maar groter.

Stop met Facebook, ga voor echte gesprekken met mensen en lees dingen die niet door een algoritme jouw kant op geslingerd worden. Je zult misschien meer moeite moeten doen, om de minder vaak gebruikte verbindingen in je hersenen aan te spreken. Zie het maar als de nieuwste soort hersentraining.

Deze column verscheen eerder in Bionieuws.

Advertenties